پاورپوینت حضرت اليسع عليه‌السلام

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت حضرت اليسع عليه‌السلام :


الیسع




الیسع‌, نام‌ یکی‌ از پیامبران‌ الهی‌ و جانشین حضرت الیاس از پیامبران قوم بنی‌اسرائیل است.

فهرست مندرجات

1 - واژه‌شناسی
2 - الیسع در قرآن و کتب روایی
3 - در قرآن
3.1 - از دیدگاه امام رضا
3.2 - در عهد عتیق
3.3 - در اعلام‌القرآن
4 - یکی‌دانستن‌ الیسع‌ با خضر نبی‌
5 - نفرین الیاس و جانشین وی
6 - پیوستگی‌ داستان‌ الیاس‌ به‌ الیسع‌
7 - فراق‌ الیاس از الیسع
8 - تحول شرایط دین‌داری‌
9 - سرانجام الیسع و جانشین او
10 - فهرست منابع
11 - پانویس
12 - منبع


واژه‌شناسی


در لغت‌نامه دهخدا آمده: یسع یا الیسع نام پیغمبری است و او یسع بن اخطوب بن العجوز

[1] طبری, محمد بن جریر, تاریخ طبری, ج1, ص326.

[2] اصفهانی افندی, میرزا عبدالله, عرائس المجالس, ص224

است که شاگرد الیاس (علیه‌السلام) بود و پس از او به پیغمبری رسید و به نام ابن العجوز شناخته می شود و آن اسم اعجمی است که (ال ) بر سر آن آمده ولی بر امثال آن مانند یعمر و یزید نمی آید مگر به ضرورت شعر. و با دو لام به صورت للیسع خوانده شده است. (منتهی الارب). یسع و حضرت لوط (علیه‌السلام) دو پیغمبر‌ ند و هر دو عجمی و معربند. عموم مورخان و مفسران او را جانشین و شاگرد الیاس می دانند و در تورات به نام یشع ضبط شده که چون عبری است در لغت عربی شین آن به سین تبدیل می شود. مفسران نام پدر یسع را اخطوب ذکر کرده

[3] طبری, محمد بن جریر, تاریخ طبری, ج1, ص326.

[4] اصفهانی افندی, میرزا عبدالله, عرائس المجالس, ص 224

نام‌ این‌ پیامبر که‌ لغت‌شناسان‌ آن‌ را واژه‌ای‌ دخیل‌ دانسته‌اند.

[5] جوالیقی‌, موهوب‌, المعرّب‌, ج1, ص644, به‌ کوشش‌ ف‌عبدالرحیم‌, دمشق‌, 1410ق‌/1990م‌.

بزرگان‌ متقدم‌ علم‌ قرائت را درباره تلفظ آن‌ دچار اختلاف‌ کرده‌ است‌. ایشان‌ اساساً درباره این‌ مطلب‌ که‌ (ال) در این‌ کلمه‌, جزئی‌ از واژه‌ باشد, اختلاف‌ دارند. بیشتر حجازیان‌ و عراقیان‌ متقدم‌ آن‌ را حرف‌ تعریف‌ دانسته‌اند که‌ بر آغاز (یسَع‌), یا به‌ قول‌ برخی‌ کوفیان‌ بر (لَیسَع‌) اضافه‌ شده‌ است‌.

[6] طبری, محمد بن جریر, تفسیر, ج9, ص384.

[7] طوسی‌, محمد, التبیان‌, ج4, ص193, به‌ کوشش‌ احمد حبیب‌ قصیر عاملی‌, بیروت‌, دار احیا التراث‌ العربی‌.

[8] طبرسی‌, فضل بن حسن, مجمع‌ البیان‌, ج4, ص102, به‌ کوشش‌ هاشم‌ رسولی‌ محلاتی‌ و فضل‌ الله‌ یزدی‌ طباطبایی‌, بیروت‌, 1408ق‌/1988م‌.

البته‌ چنین‌ می‌نماید که‌ نام‌ الیسع‌ برای‌ مسلمانان‌ صدر اسلام‌ ناآشنا بوده‌ است‌ و آنان‌ از شخصیت‌ و قصص‌ مربوط به‌ او نیز چندان‌ خبر نداشتند.

الیسع در قرآن و کتب روایی


تعابیر نام و شخصیت الیسع در قرآن, روایات و عهد عتیق بدین شرح هست:

در قرآن


حضرت الیسع نیز از پیامبران بنی‌اسرائیل است که پس از الیاس ظهور کرده و نامش در قرآن دو بار همراه با مدح و ستایش آمده و به خیر و فضیلت توصیف شده است. یکی در سوره انعام و دیگری در سوره ص . خداوند در سوره ص می فرماید: (واذکر إسمعیل والیسع وذا الکفل وکل من الأخیار.)

[9] سوره ص(38),آیه48

و اسماعیل و الیسع و ذوالکفل رابه یاد آور, که همگی از نیکان بودند.
"الیسع" که نام او در سوره انعام نیز ذکر شده,تعبیر قرآن در باره او نشان می دهد که وی از پیامبران بزرگ الهی بوده است, و در زمره کسانی است که در باره آنها می فرماید:(و کلا فضلنا علی العالمین؛ هر یک از آنها را بر جهانیان برتری دادیم.)

[10] سوره انعام(6),آیه86

بعضی معتقدند او همان" یوشع بن نون" پیامبر معروف بنی‌اسرائیل است, که " الف و لام" بر آن داخل شده, و" شین" به" سین" تبدیل گردیده است, و داخل شدن الف و لام بر یک نام غیر عربی (و در اینجا عبری) چیز تازه ای نیست, همانگونه که عرب" اسکندر" را به عنوان" الاسکندر" می ‌شناسند. در حالی که بعضی آن را یک واژه عربی می دانند که از" یسع" (فعل مضارع از ماده وسعت) گرفته شده, و بعد از آنکه جنبه اسمی به خود گرفته" الف و لام" که از مشخصات اسم است بر آن وارد شده.
آیه سوره انعام نشان می دهد که او از دودمان ابراهیم است, ولی روشن نمی سازد که از پیامبران بنی‌اسرائیل بوده یا نه؟ در تورات در کتاب" پادشاهان" نام وی" الیشع" فرزند" شافات" ضبط شده, و معنی الیشع در زبان عبری" ناجی" و معنی شافات" قاضی" است. بعضی او را با حضرت خضر (علیه‌السلام) یکی دانسته اند, اما دلیل روشنی بر این معنی در دست نیست, و اینکه بعضی او را همان" ذالکفل" می دانند خلاف صریح آیه مورد بحث است چرا که ذالکفل را عطف بر الیسع کرده, به هر حال او پیامبری است والا مقام و پر استقامت و برای الهام گرفتن از زندگانیش همین برای ما کافی است.

[11] مکارم شیرازی, ناصر, تفسیر نمونه, ج 19, ص330.

خداوند در سوره انعام می فرماید: (و إسماعیل و الیسع و یونس و لوطا و کلا فضلنا علی العالمین.)

[12] سوره ص(38),آیه48

و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط (را به یاد آر) و جملگی را بر جهانیان فضیلت بخشیدیم.
در اینکه" الیسع" چگونه نامی است و اشاره به کدام یک از پیامبران است در میان مفسران و ادبای عرب گفتگو است, بعضی آن را یک نام عبری می دانند که در اصل" یوشع" بوده, سپس الف و لام به آن داخل شده و شین تبدیل به سین گردیده است, و بعضی معتقد ند یک اسم عربی است که از یسع (فعل مضارع از ماده وسعت) گرفته شده است, این احتمال را نیز داده اند که به همین صورت نام یکی از انبیای پیشین بوده است و در هر حال از پیامبر انی است که از نسل ابراهیم می باشند. علامه طباطبایی می‌فرماید: یسع"به فتح یا و سین بر وزن" أسد" و به قرائتی دیگر" لیسع" بر وزن" ضیغم" اسم یکی از انبیای بنی‌اسرائیل است.

[13] طباطبایی, سیدمحمدحسین, ترجمه المیزان, ج 7, ص337.

قرآن کریم در این آیه و همچنین در آیه48 سوره ص نام او را با اسماعیل ذکر فرموده است. اما اینکه این پیغمبر در چه زمانی می زیسته و خاطرات زندگیش چه بوده؟ قرآن چیزی از آن را بیان نکرده است.

از دیدگاه امام رضا


در کتاب بحارالانوار از کتاب احتجاج و کتاب توحید و کتاب عیون اخبار الرضا (علیه‌السلام) روایتی طولانی از حسن بن محمد نوفلی از حضرت رضا (علیه‌السلام) نقل شده که در آن حضرت رضا (علیه‌السلام) در خلال احتجاجاتی که علیه جاثلیق مسیحی کرده, فرموده است: یسع نیز کارهایی مانند عیسی کرد: یسع نیز مانند عیسی بر روی آب راه می رفت, و مرده زنده می کرد و کور مادرزاد و مبتلای به جذام را شفا می داد, و با این حال امتش او را رب و پروردگار خود اتخاذ نکردند.

[14] مجلسی, محمدباقر, بحارالانوار, ج 10, ص303.

[15] صدوق, محمد بن علی, عیون اخبار الرضا (علیه‌السلام), ج2, ص143.

[16] صدوق, محمد بن‌ بابویه‌, التوحید, ج1, ص422, به‌ کوشش‌ هاشم‌ حسینی‌ تهرانی‌, تهران‌, 1387ق‌.

[17] طبرسی‌, احمد, الاحتجاج‌, ج2, ص204, به‌ کوشش‌ محمدباقر موسوی‌ خرسان‌, بیروت‌, 1401ق‌/1981م‌.



در عهد عتیق


گفتنی‌ است‌ در عهد عتیق‌ ضمن‌ بیان‌ داستان‌ الیاس‌ نبی‌ (ایلیا) به‌ شخصیتی‌ با نام‌ الیشع‌ بن‌ شافاط اشاره‌ شده‌ است‌ که‌ می‌توان‌ شباهت‌های‌ گسترده‌ای‌ میان‌ آن‌, با مضامینی‌ که‌ در روایات‌ اسلامی‌ آمده‌ است‌, مشاهده‌ کرد. یکی‌ از نزدیک‌ترین‌ روایات‌ به‌ آنچه‌ در عهد عتیق‌ آمده‌, توسط میرخواند نقل‌ شده‌ است‌.

[18] میرخواند, محمد, روضه‌الصفا, ج1, ص333, تهران‌, 1338ش‌.

که‌ تطابق‌ نسبی‌ آن‌ با متن‌ عهد عتیق‌

[19] میرخواند, محمد, روضه‌الصفا, ج1, ص333, تهران‌, 1338ش‌.

نشان‌ می‌دهد که‌ بدون‌ واسطه‌ برگرفته‌ از روایات‌ یهودی ‌ است‌. و از قاموس مقدس نقل شده که او را پسر شافاط و ساکن آبل محوله دانسته اند.

[20] نخبه من الاساتذه ذوی الاختصاص و من اللاهو تیین, قاموس الکتاب المقدس, ص 111



در اعلام‌القرآن


در اعلام قرآن از باب نوزدهم کتاب پادشاهان نقل کرده است که ایلیا که ظاهرا همان الیاس است در سفر خویش به یسع برخورد که مشغول شخم زدن زمین بود و او را به ملازمت خویش دعوت کرد. یسع از پدر و مادر خویش اجازه گرفت و در زمره ملازمان ایلیا در آمد. بنا به نقل تورات, ایلیا او را به خلافت نصب کرد و هنگامی که ایلیا با ارابه آتشین به آسمان صعود کرد, یسع همراه او بود.
هم‌چنین نقل است که الیاس چندی در خانه زنی بینوا اقامت داشت و اخطوب شوهر این زن, وفات کرده بود. در همین هنگام یسع پسر اخطوب دچار بیماری سختی شد که الیاس او را شفا بخسید و ملازم خود ساخت. یسع پس از الیاس نبوت یافت و چون بنی‌اسرائیل دعوت او را پذیرفتند, از خدا خواست که وی را به الیاس ملحق گرداند.


یکی‌دانستن‌ الیسع‌ با خضر نبی‌


یکی‌دانستن‌ الیسع‌ با خضر نبی‌ هم‌ دارای‌ شهرت‌ روایی‌ بسیاری‌ است‌ و حتی‌ داستان‌سرایانی‌ چون‌ کعب‌ الاحبار نیز بدان‌ اشاره‌ کرده‌اند.

[21] میبدی‌, احمد, کشف‌ الاسرار, ج3, ص416, به‌ کوشش‌ علی‌ اصغر حکمت‌, تهران‌, 1361ش‌.

در این‌ میان‌, در تفسیر آیه 65 سوره کهف‌, در باب‌ سفر موسی ‌(علیه‌السلام) به‌ (مجمع‌ البحرین‌) و دیدار او با مردی‌ خدایی‌, گاه‌ نام‌ الیسع‌ در جای‌ خضر قرار گرفته‌ است‌.

[22] بیضاوی‌, عبدالله, ‌انوار التنزیل‌, ج3, ص287, به‌ کوشش‌ فلایشر, اُسنابروک‌, 1968م‌.

نویسنده‌ای‌ چون‌ کسایی ‌هم‌ که‌ در پروراندن‌ داستانها دارای‌ توانایی‌ بسیار است‌, چیزی‌ چندان‌ درباره الیسع‌ بر سخن‌ دیگران‌ نیفزوده‌ است‌.

[23] کسایی‌, محمد, قصص‌ الانبیا , ج1, ص‌ 249-250, به‌ کوشش‌ آیزنبرگ‌, لیدن‌, 1922م‌.



نفرین الیاس و جانشین وی


الیاس آن گاه که از بنی‌اسرائیل خواست بت‌پرستی را کنار گذاشته و به پرستش خدای یگانه تمسک جویند, دعوت وی را نپذیرفته و به او پاسخ مثبت ندادند, الیاس به پیشگاه خدای خود عرضه داشت: بار خدایا, بنی‌اسرائیل , از پرستش تو سر برتافتند و بر کفر و الحاد و پرستش غیر تو روی آوردند, نعمت هایی را که به آنان دادی دگرگون ساز. خداوند بدو وحی فرمود: ما زمام امور ارزاق آنها را به دست تو می سپاریم, هرگونه که خواستی عمل نما. الیاس عرض کرد: آفریدگارا, بارانت را از آنان دریغ فرما.
در پی آن سه سال بر آنها باران نبارید تا چهار پایان آنان از بین رفت و درختانشان خشکید و مردم سخت دچار گرفتاری شدند. الیاس هر کجا که به سر می برد, خوراک و روزی او می رسید و بنی‌اسرائیل هرگاه بوی نان می شنیدند می گفتند: الیاس این جاست, و در جستجوی وی برمی آمدند, و بدین ترتیب, اهل آن خانه مورد اذیت و آزار آنها قرار می گرفت.
الیاس روزی به خانه زنی از بنی‌اسرائیل پناه برد که پسری بیمار به نام (یسع بن اخطوب) داشت. آن زن, الیاس را به خانه خود راه داد و ماجرای او را نهان داشت. آن حضرت در حق فرزند او دعا کرد و خداوند او را از بیماری رهانید. و از آن پس دست از الیاس بر نداشت و بدو ایمان آورده و وی را تصدیق کرد و پیوسته با او بود و هر کجا الیاس می رفت, وی نیز او را همراهی می کرد. الیاس پیرمردی سال خورده, و یسع پسرکی نوجوان بود و پس از آن, روز

لینک کمکی